Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 31 maja 2026 08:20
Reklama Filplast

Co mówią przydrożne krzyże?

Wojciech Majkowski ze Strzelec Opolskich, nauczyciel w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, chce dokończyć projekt, który wraz ze znajomymi rozpoczął 20 lat temu - katalogowanie kapliczek i krzyży przydrożnych w powiecie strzeleckim.
Co mówią przydrożne krzyże?

- Na pomysł wpadł Marek Królikowski, pracujący wtedy w tej samej szkole co ja. Marek opracował z uczniami pierwsze informacje na temat kilkunastu obiektów. Okazało się jednak, że wykonane wtedy zdjęcia mają bardzo słabą jakość, a my nie dysponujemy środkami finansowymi na ich wywołanie (była to jeszcze epoka fotografii analogowej). Zwróciliśmy się więc o pomoc do Waldemara Gaidy, wicestarosty strzeleckiego, dzięki jego wsparciu udało nam się zrobić zdjęcia ponad 430 obiektów. Autorką fotografii w gminach Jemielnica, Leśnica i Strzelce Opolskie jest Patrycja Hurek - również nauczycielka w CKZiU - opowiada Majkowski. - Nasza grupa rozsypała się. Ponieważ żal mi było ogromu pracy, która została wykonana, postanowiłem przenieść zebrane materiały do świata wirtualnego, stworzyłem stronę www.kapliczkistrzeleckie.pl

Powstała unikalna baza dotycząca wszystkich obiektów małej architektury sakralnej na naszym terenie.

- Zdjęcia i opisy, starannie zbierane od mieszkańców poszczególnych miejscowości, mogły się przez lata zdezaktualizować. Obiekty przeszły remonty, doszły nowe fakty na temat ich historii - przyznaje pan Wojciech - Dlatego chciałbym uaktualnić wszystkie zebrane do tej pory wiadomości. Kapliczki miały swoich budowniczych, ustawiane były ku czci świętych, były miejscem integracji mieszkańców, którzy przybywali, by się tu modlić. Krzyże upamiętniały ważne daty, wydarzenia - te dziejowe, jak i prywatne. Były podziękowaniem za powrót krewnego z wojny, wyzdrowienie, czy ocalenie z kataklizmu.

- Często o tych intencjach nikt już nie pamięta - żałuje pan Wojciech. - Chciałbym ocalić tę pamięć, na ile jest to możliwe.

W jego zbiorach są fotografie obiektów, o których już niewiele wiadomo. Np. krzyży, stojących na ulicach Ujazdowskiej, czy Bursztynowej w Strzelcach Opolskich albo brzozowego krzyża w Osieku, czy krzyży w Czarnocinie, Dolnej, Kadłubcu, przy drodze na Ferdynand w Starym Ujeździe, dwóch metalowych krzyży na postumencie z kamienia w Gasiorowicach... Niewiele wiadomo o małej kapliczce z figurką Matki Boskiej przy 1 Maja w Strzelcach, drewnianej kapliczce w Krasowej, kapliczce z napisem: Ora pro nobis w Leśnicy i kilkunastu innych.

***

Historie, które są znane - przybliżają dawne dzieje, losy rodzin, ich problemy.

W Kielczy na Zamościu stoi kamienny krzyż. W miejscu tym rozegrał się dramat - zginął człowiek. Zabójca ukrył się w łanach zboża i strzelił do swojego przyrodniego brata, który układał siano na wozie... Motywem zbrodni był konflikt o gospodarkę.

W XVIII wieku w Sieroniowicach powstała kapliczka ku czci św. Urbana, patrona urodzaju. Legenda głosi, że jeden ze szlachciców ziemi brzezińskiej chciał się zemścić na mieszkańcach Sieroniowic i postanowił spalić wieś. Gdy jechał z tym niecnym zamiarem - jego koń zrzucił go z siodła, a szlachcic zginął. W miejscu tego zdarzenia sieroniowiczanie wybudowali kapliczkę.

W Sprzęcicach krzyż postawił  w 1903 roku znany działacz, obrońca polskości Franciszek Myśliwiec, w Leśnicy w 2009 roku krzyż ufundował ówczesny burmistrz H. Kurzał, z prośbą o modlitwę do świętego Izydora.

***

Dzięki pracy Wojciecha Majkowskiego będzie można dotrzeć nawet do tych najbardziej ukrytych w lesie, czy na polach.

- Teraz pomaga mi moja córka Karolina, która razem ze mną przemierza okolice na rowerze. Mam nadzieję, że uda się wzbogacić stronę w dodatkowe funkcje, by każde zdjęcie miało nie tylko opis, ale także współrzędne GPS na mapie Google, a kapliczki były opatrzone kodem QR, które za pomocą aplikacji w telefonie odeślą użytkownika do strony internetowej. Marzę też, by wydać katalog w formie papierowej. Rozmawiałem już na ten temat z wicestarostą Waldemarem Gaidą - zdradza zamierzenia pasjonat.

Czy pomysł spotka się z akceptacją i na jego realizacje znajdą się odpowiednie fundusze? Przekonamy się wkrótce.

***

Miejsca kultu i upamiętnienia przetrwały przez wieki. Rodziny z pokolenia na pokolenie przekazywały siebie obowiązki dbania nie. Burzone  - były odbudowywane, zniszczone zastępowano nowymi... Solidny katalog tych obiektów z opisami i dokumentacją fotograficzną byłby przydatny historykom, miłośnikom regionalizmu, byłby też przede wszystkim swoistym hołdem dla pokoleń, które pozostawiły napomnienia czy przesłania wyryte w drewnie i kamieniu nam, potomnym. Takie jak na przykład to na krzyżu w Porębie:

Jestem pięknym, a mało kto mnie kocha. Jestem szlachetnym, ale niewielu mnie poważa. Jestem bogatym, a mało pragnie skarbów moich. Jestem mądrością, a któż słucha mojej rady?

Masz informacje na temat krzyży lub kapliczek w Twojej okolicy? Napisz maila na adres: [email protected].


Podziel się
Oceń

Komentarze

Reklama Heimat
Reklama
Reklama
Reklama Maxima 2
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Ostatnie komentarze
B Autor komentarza: <a href=“https://www.polecanekorepetycje.pl/“>kasia</a> Treść komentarza: Świetnie napisany artykuł, który bardzo dobrze przedstawia opisywany temat, to rzadkie!! Data dodania komentarza: 20.05.2026, 16:34 Źródło komentarza: W „Kupach” pachnie lasem, w Kałach rośnie duma, a z Wódką jeszcze nikt nie wygrał J Autor komentarza: Jarząbek Wacław Treść komentarza: Panie Redaktorze! Wyjaśnienia udzielane przez urzędników państwowych, odnośnie do tego jakoby brak opadów i zjawiska krasowe w podłożu geologicznym to jedyne przyczyny katastrofalnej sytuacji hydrologicznej w rejonie Jemielnicy są niewystarczające. Historycznie rzecz ujmując bywały przecież, co najmniej tak samo jak obecnie, długie a nawet dłuższe okresy bez opadów a podłoże geologiczne w tej okolicy nie zmieniło się raptownie w ciągu minionych dwóch, trzech lat, a na przykład gąsiorowickie stawy były wtedy pełne wody, trzcin, ptactwa wodnego, itp. zaś sama rzeka Jemielnica wystarczająco je zasilała. Może Panie Redaktorze bliżej przyjrzeć się czy przyczyną tej swoistej zbrodni ekologicznej na tym obszarze nie jest aby działalność przemysłowa człowieka w ostatnich kilku latach? Proszę popytać starszych mieszkańców Jemielnicy czy Gąsiorowic - oni doskonale pamiętają jak było tam kiedyś. Data dodania komentarza: 17.05.2026, 14:32 Źródło komentarza: Susza powoduje straty w powiecie strzeleckim J Autor komentarza: Mieszkaniec Treść komentarza: Oj Janie,z twoją polską pisownią to coś nie tak.W jakiej szkole nauczyli cię tak gramatycznie pisać? Data dodania komentarza: 13.05.2026, 19:13 Źródło komentarza: Strażacy z gminy Kolonowskie podsumowali kadencję i wybrali nowe władze S Autor komentarza: Smok Treść komentarza: Nowa dyrektor - polska język trudna język Data dodania komentarza: 13.05.2026, 07:50 Źródło komentarza: Violetta Zalejska nową dyrektor Biblioteki i Kultury w Zawadzkiem J Autor komentarza: Jan Treść komentarza: I na co we Fosowskym ta straż? I tak nikaj nie jezdzom, gmina wybudowala garaż, dala auto, a oni nawet ludzi ni mają… zawrzyć to! Data dodania komentarza: 13.05.2026, 07:17 Źródło komentarza: Strażacy z gminy Kolonowskie podsumowali kadencję i wybrali nowe władze J Autor komentarza: Jan jan Treść komentarza: Ni ma, bo przeca Kolonowskie to wiocha Data dodania komentarza: 13.05.2026, 07:15 Źródło komentarza: Podróż w czasie ulicami Kolonowskiego. Mieszkańcy odkrywali lokalną historię
Reklama