Na Opolszczyźnie 60 gmin samodzielnie prowadzi gospodarkę odpadami komunalnymi, 11 powierzyło to zadanie Związkowi Czysty Region. Z pobieranych opłat od mieszkańców gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami, na które składają się koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów, obsługi administracyjnej i edukacji ekologicznej.
Według opolskich gmin przyczyną ciągłego wzrostu kosztów systemu są przepisy prawne zapoczątkowane zmianą do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 2012 roku. Gminy obarczono administrowaniem systemem odpadami, zakłady budżetowe i spółki komunalne mają utrudniony start w przetargach, a skorzystały na tym firmy prywatne, które stały się monopolistami na rynku... Brak konkurencji ma bardzo duży wpływ na kształtowanie się cen za odpady komunalne. W 2019 roku w 77 przeprowadzonych postępowaniach przetargowych, aż w 55 złożono tylko jedną ofertę, w 16 - dwie, a w 6 - trzy. Zamiar wymuszenia konkurencji na rynku się nie powiódł, a RIO stwierdza, że rynek stał się hermetyczny.
Gwałtownie wzrosła też opłata marszałkowska za składowanie odpadów ze 120 zł za tonę w 2013 roku do 270 zł w 2020 roku. Jak wskazują gminy segregacja odpadów na tak dużą liczbę frakcji również generuje wysokie koszty. Niestety tworzywa sztuczne i makulatura nie znajdują odbiorców...
- Wysegregowane odpady komunalne mają jedynie wartość opałową, dlatego powinny być wykorzystywane energetycznie w przystosowanych do tego celu instalacjach (w 2017 roku można było sprzedać odpady z tworzyw sztucznych do spalarni, obecnie trzeba dopłacić ponad 300 zł za odbiór tych odpadów i możliwość ich przyjęcia przez spalarnie) - czytamy w informacji przygotowanej przez Regionalną Izbę Obrachunkową.
Czynników, które wpływają na podwyżki cen za odbiór odpadów jest jeszcze wiele m.in. wzrost minimalnego wynagrodzenia, wzrost kosztów energii i benzyny, koszty transportu, a także większa ilość produkowanych śmieci...
- Zgromadzone przez nas dane z lat 2016-2019 obrazują, że wydatki gmin na odbiór i zagospodarowanie odpadów sukcesywnie rosły. W ślad za wzrostem wydatków, następowały podwyżki opłat dla mieszkańców, lecz mimo tego w zdecydowanej większości gmin system się nie bilansował - mówi Grzegorz Czarnocki, prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu. - Kiedy analizujemy przyczyny wzrostu kosztów wskazywane przez samorządowców, takie jak wzrost kosztów składowania odpadów, ilości odbieranych odpadów, kosztów energii i pracy, wreszcie spadek cen skupu odzyskiwanych surowców, możemy mieć wątpliwości czy wzrost kosztów gospodarki odpadami da się zatrzymać. Warto jednak podkreślić, że praktycznie nieustannie parlament pracuje nad zmianami przepisów regulujących gospodarkę odpadami, ostatnia nowelizacja ustawy w tym zakresie została uchwalona 21 grudnia 2020 r., zaś kolejna propozycja zmian wyszła już z Ministerstwa Klimatu i Środowiska i jest na etapie konsultacji. Projektowane zmiany mają służyć głównie obniżeniu kosztów funkcjonowania gminnych systemów gospodarowania odpadami - dodaje.
Czy my jako mieszkańcy możemy coś zrobić, żeby zatrzymać podwyżki za śmieci?
- Lepiej sortować odpady i rzetelniej wypełniać deklaracje „śmieciowe”. W tym zakresie sporo jest jeszcze do poprawy, w szczególności w ramach zabudowy wielorodzinnej - dodaje prezes Czarnocki.
Temat odpadów i cen za ich odbiór zawsze budzi kontrowersje wśród mieszkańców. Regionalna Izba Obrachunkowa w Opolu przygotowała informacje o sposobie bilansowania się systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w latach 2016-2019 na terenie naszego województwa. Informację sporządzono na postawie ankiet przeprowadzonych w opolskich gminach.
Komentarze