Zapalenie pęcherza może znacząco obniżyć komfort życia. Tymczasem codzienne nawyki i styl życia odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu tej uciążliwej dolegliwości. Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia zapalenia pęcherza domowymi sposobami? Podpowiadamy w artykule.
Zapalenie pęcherza - jakie są przyczyny i czynniki ryzyka?
Zapalenie pęcherza moczowego jest najczęściej spowodowane infekcją bakteryjną, mianowicie zakażeniem bakterią Escherichia coli [1]. Bakteria ta występuje naturalnie w jelitach, ale w niektórych sytuacjach może przedostać się do układu moczowego, przyczyniając się do rozwoju stanu zapalnego [1-3].
Ryzyko zapalenia pęcherza jest większe [1-3]:
u kobiet, ze względu na krótką cewkę moczową, co zwiększa ryzyko przedostania się bakterii kałowych do pęcherza moczowego;
u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego;
u osób z osłabionym układem odpornościowym;
u pacjentów cewnikowanych.
Zapalenie pęcherza - jak się objawia?
Zapalenie pęcherza moczowego objawia się najczęściej poprzez [1-3]:
ból i pieczenie podczas oddawania moczu;
częste parcie na mocz, nawet wtedy, gdy pęcherz nie jest pełny;
dyskomfort lub ból w okolicy podbrzusza;
zmianę zabarwienia i/lub zapachu moczu.
Zapalenie pęcherza - jak styl życia wpływa na tę chorobę?
Wśród czynników zwiększających ryzyko zapalenia pęcherza wymienia się także takie, które są związane ze stylem życia. Należy do nich między innymi [1-3]:
brak higieny osobistej;
niedostateczne spożycie wody w ciągu doby;
nieprawidłowe nawyki związane z oddawaniem moczu;
spożywanie produktów spożywczych, które mogą podrażniać układ moczowy;
stosowanie środków higienicznych, które mogą podrażniać układ moczowy.
Higiena osobista a zapalenie pęcherza
Ryzyko rozwoju zapalenia pęcherza wzrasta przy braku higieny osobistej. Zakażeniom sprzyjają [1-3]:
długotrwałe noszenie wkładek higienicznych lub tamponów;
niedostateczna dbałość o higienę w trakcie stosunków seksualnych;
niewłaściwe podcieranie się po skorzystaniu z toalety (od tyłu do przodu).
Niedostateczne spożycie wody a zapalenie pęcherza
Ponieważ niedostateczne spożycie wody może prowadzić do niepełnego opróżniania pęcherza oraz zwiększenia stężenia moczu (co z kolei sprzyja namnażaniu się bakterii), zalecane przez lekarzy sposoby zapobiegania nawracającym epizodom zapaleniu pęcherza moczowego obejmują spożywanie płynów w dużej ilości [1-4].
Nieprawidłowe nawyki związane z oddawaniem moczu a zapalenie pęcherza
Do rozwoju zapalenia pęcherza moczowego mogą się przyczynić nieprawidłowe nawyki związane z oddawaniem moczu, takie jak np. [1-3]:
długotrwałe wstrzymywanie moczu, skutkujące zaleganiem moczu w pęcherzu i przez to zwiększonym ryzykiem rozwoju bakterii;
opróżnianie pęcherza moczowego w pośpiechu i nie do końca.
Stosowanie niektórych produktów spożywczych a zapalenie pęcherza
Czynnikiem, który zwiększa ryzyko rozwoju zapalenia pęcherza, jest częste spożywanie produktów spożywczych, które mogą podrażniać układ moczowy [1-3]. Należą do nich np. [5-7]:
alkohol;
czekolada mleczna i gorzka;
dojrzałe produkty mleczne (np. dojrzewający ser, śmietana)
kiszonki;
napoje gazowane;
napoje zawierające kofeinę (kawa, herbata, napoje energetyczne);
owoce cytrusowe;
pikantne potrawy;
pomidory;
produkty o wysokiej zawartości witaminy C;
surowa cebula;
sztuczne słodziki.
Stosowanie niektórych środków higienicznych a zapalenie pęcherza
Stosowanie do mycia okolic intymnych mydeł lub żeli, a także częste korzystanie z olejków do kąpieli i środków do kąpieli o silnie podrażniającym składzie może podrażniać okolice cewki moczowej i zwiększać ryzyko infekcji [1-3].
Jak leczyć zapalenie pęcherza?
Zapalenie pęcherza leczy się przede wszystkim antybiotykoterapią [3, 8]. Leczenie może trwać od 3 do 7 dni (jeśli dodatkowo stwierdzono zakażenie nerek, czas ten ulega wydłużeniu i wymagana jest hospitalizacja) [8].
Dobór leku na zapalenie pęcherza powinien być podyktowany nie tylko alergiami czy możliwymi działaniami niepożądanymi, ale także wynikiem badania mikrobiologicznego określającym oporność drobnoustrojów wyizolowanych od pacjenta na działanie konkretnego zestawu antybiotyków, tzw. antybiogramem [3, 8]. W przypadku, gdy kobieta z zapaleniem pęcherza jest w ciąży, nie wszystkie antybiotyki będą bezpieczne i o ich zastosowaniu decyduje lekarz. Po zastosowaniu odpowiedniego antybiotyku zgodnie z zaleceniami lekarza praktycznie we wszystkich przypadkach zapalenie pęcherza moczowego zostaje całkowicie wyleczone [8].
Zapalenie pęcherza - profilaktyka
Profilaktyka zapalenia pęcherza moczowego obejmuje [1-3, 8]:
całkowite opróżnianie pęcherza moczowego podczas oddawania moczu;
dbałość o higienę osobistą - podcieranie się po skorzystaniu z toalety w taki sposób, aby uniknąć przenoszenia bakterii z okolic odbytu do cewki moczowej, mycie narządów płciowych przed każdym stosunkiem płciowym, a także oddawanie moczu bezpośrednio po stosunku i unikanie aktywności seksualnej, gdy wystąpiły objawy infekcji układu moczowego;
stosowanie delikatnych środków do mycia okolic intymnych, specjalnie do tego przeznaczonych;
unikanie drażniących napojów i produktów spożywczych;
unikanie wstrzymywania moczu;
zwiększenie spożycia wody, celem utrzymania odpowiedniego nawodnienia organizmu.
Źródła:
1. Cleveland Clinic. (2021). Bladder Inflammation (Cystitis): Causes, Symptoms & Treatment. [online] Available at: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21203-bladder-inflammation-cystitis [Dostęp: 12.08.2024 r.]
2. NHS (2019). Cystitis. [online]. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/cystitis [Dostęp: 12.08.2024 r.]
3. Li, R., Leslie, S.W. (2023). Cystitis. [online] PubMed. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482435 [Dostęp: 12.08.2024 r.]
4. McCollum, B.J., Garigan, T., Earwood, J., Jarrett, J.B. (2020). PURLs: Can drinking more water prevent urinary tract infections? The Journal of Family Practice 69(3): E19–E20.
5. Mayo Clinic (n.d.). Foods that can irritate your bladder. [online] Available at: https://www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/food-and-bladder-symptom-links [Dostęp: 12.08.2024 r.]
6. Cleveland Clinic. (n.d.). Irritated Bladder? Pay Attention to What You Eat and Drink. [online] Available at: https://health.clevelandclinic.org/foods-that-irritate-the-bladder [Dostęp: 12.08.2024 r.]
7. Surgical Center for Urology (n.d.). Bladder Irritating Foods: Symptoms & Diet I Atlanta, GA. [online] Available at: https://ugatl.com/services/overactive-bladder/foods-that-irritate-the-bladder-and-urethra [Dostęp: 12.08.2024 r.]
8. Medycyna Praktyczna (n.d.). Zapalenie pęcherza i inne zakażenia układu moczowego - objawy, przyczyny, leki i leczenie. [online] Available at: https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/51947 [Dostęp: 12.08.2024 r.]
