Patrycja Leszczyk-Gołąbek
Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota” po raz kolejny opublikowało ranking wydatków inwestycyjnych samorządów. Przyjrzano się, ile pieniędzy na inwestycje w przeliczeniu na mieszkańca w latach 2021-2023 wydały poszczególne miasta, miasteczka, gminy, powiaty, a także województwa.
- Wielkość inwestycji samorządowych w 2023 roku wyraźnie wzrosła nie tylko w porównaniu z rokiem poprzednim, ale w ogóle była najwyższa w najnowszej historii samorządów w Polsce - zauważają autorzy zestawiania i dodają, że informacja może wydawać się zaskakująca, jeśli pamiętamy alarmujące doniesienia o pogarszającej się sytuacji finansowej, w tym o spadku nadwyżki bieżącej w wielu gminach i powiatach.
Jak wynika z rankingu, od lat nie zmieniają się dominujące sektory, w których inwestują samorządy.
- Są to przede wszystkim transport (ponad 45 proc. wartości wszystkich projektów) oraz gospodarka komunalna (ponad 15 proc., jeśli liczymy także wydatki na infrastrukturę wiejską, które klasyfikowane są w dziale klasyfikacji budżetowej rolnictwo) - wskazano. - Aż 37 proc. wartości nakładów pochłonęły drogi, w tym 17,5 proc. drogi gminne. Ponad 4 proc. to wydatki na transport zbiorowy, głównie miejski, bo wydatki województw na koleje regionalne to około jednej piątej tej kwoty. Z kolei wśród wydatków na gospodarkę komunalną dominuje gospodarka wodno-kanalizacyjna (około 8 proc. wydatków inwestycyjnych samorządów oraz ochrona powietrza (prawie 2 proc.).
Twórcy zestawienia zastrzegają, iż należy dodać, że jest to struktura wydatków finansowanych przez budżety samorządowe.
- Gdybyśmy pod uwagę wzięli także własne inwestycje spółek komunalnych, obraz byłby zapewne nieco inny. Można domyślać się, że wzrósłby udział inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz związanym z gospodarką odpadami - tłumaczą.
Ujazd liderem, choć ze spadkiem
Metoda sporządzenia rankingu jest taka sama jak w ubiegłych latach, co oznacza, że pod uwagę wzięto całość wydatków majątkowych poniesionych przez samorządy w ciągu ostatnich trzech lat, czyli od 2021 do 2023 roku.
- W ten sposób chcemy uniknąć dużych, chwilowych wahań wskaźnika, będącego podstawą rankingu - wyjaśniają autorzy. - Wydatki inwestycyjne, zwłaszcza w mniejszych jednostkach, cechują się znaczną cyklicznością. W poszczególnych latach mogą być bardzo wysokie, co wiąże się z realizacją ważnej inwestycji, by potem okresowo spadać do znacznie niższego poziomu.
Wśród samorządów z powiatu strzeleckiego najwyżej znalazł się Ujazd. Jego wydatki na inwestycje per capita, czyli w przeliczeniu na mieszkańca, wyniosły 2087,82 zł. Taki wynik pozwolił zająć 86. miejsce w kategorii miasteczek, w której został sklasyfikowany. Zaznaczyć należy jednak, że w porównaniu do poprzedniego rankingu, obejmującego lata 2020-2022, Ujazd zaliczył spadek. Wówczas uplasował się na 69. pozycji.
- Jest parę rankingów, na które zawsze czekają samorządowcy, a to właśnie jeden z nich - mówi Hubert Ibrom, burmistrz Ujazdu, dodając, że zestawienie obiektywnie podsumowuje działania samorządów. - Wynik w rankingu jest powodem do dumy, ale przede wszystkim dowodem na to, że dzięki sprawnemu zarządzaniu, sięganiu po środki zewnętrzne oraz optymalizacji kosztów jesteśmy w stanie realizować kolejne przedsięwzięcia, rozwijać się, a w konsekwencji - przybliżać do gminy naszych marzeń, o której często mówię. Bardzo cieszy, że jesteśmy liderem nie tylko w powiecie strzeleckim, ale również wśród miasteczek w województwie opolskim. Mamy nadzieję, że nadal będziemy utrzymywać ten trend.
Jak wypadły pozostałe samorządy?
W kategorii miasteczek, podobnie jak Ujazd, oceniono Kolonowskie, Leśnicę oraz Zawadzkie. W Kolonowskiem wydatki inwestycyjne w przeliczeniu na mieszkańca ukształtowały się na poziomie 1109,86 zł, w Leśnicy wyniosły 1081,22 zł, a w Zawadzkiem na inwestycje per capita wydano 595,81 zł. Dodajmy, że Kolonowskie zajęło 435. miejsce, spadając z 283. pozycji, Leśnica uplasowała się na 446. miejscu i awansowała z 456. pozycji, a Zawadzkie zajęło 617. miejsce, zaliczając spadek z 560. pozycji. Zawadzkie, według zestawienia, jest samorządem, który inwestował u nas najmniej.
Izbicko i Jemielnica zostały sklasyfikowane w kategorii gmin wiejskich. Wydatki inwestycyjne w przeliczeniu na mieszkańca w Izbicku wyniosły 1201,75 zł. Wynik dał 1105. miejsce i spadek z 1001. Z kolei Jemielnica z kwotą na poziomie 1049,72 zł uplasowała się na 1236. miejscu i spadła z 1055. pozycji.
W kategorii miast powiatowych oceniono Strzelce Opolskie. Samorząd na inwestycje per capita wydał 747,55 zł. Taki wynik pozwolił zająć 213. miejsce i zaliczyć awans z 245. pozycji.
Powiat wyżej, województwo spadło
Warto spojrzeć, jak w rankingu wypadają powiat strzelecki oraz województwo opolskie. Wydatki inwestycyjne w przeliczeniu na mieszkańca w powiecie strzeleckim wyniosły 210,71 zł i dały awans z 261. miejsca na 254. Jeśli chodzi o województwo opolskie, kwota wyniosła 225,02 zł. Znalazło się ono na 11. miejscu i spadło z 10. pozycji. Dodajmy, że nasze miasto wojewódzkie, Opole, sklasyfikowane w kategorii miast wojewódzkich, szósty raz z rzędu utrzymało pozycję lidera.
Komentarze