Beata Szczerbaniewicz
Wydatki i dochody powiatu na 2026 rok uchwalono na sesji 18 grudnia. Liczby główne są wyższe niż przed rokiem. Zaplanowane dochody to aż 179 637 112 zł (rok wcześniej było 161 897 922 zł), a wydatki ogółem - 185 769 958 zł (rok temu - 171 402 0 74 zł). Szkoda, że większość tej kwoty - aż 85 procent - pochłoną wydatki bieżące (157 064 285 zł). Na inwestycje zostaje 15 procent (28 705 673 zł). Taki jest plan na starcie. Zawsze w trakcie roku dochodzą jednak kolejne kwoty - dochodów, a co za tym idzie i wydatków.
- Myślę, że już w styczniu kwota wydatków wzrośnie do prawie 32 milionów - mówił starosta Waldemar Gaida. - Jest jeszcze kilka zadań, gdzie walczymy o pieniądze i to też w znaczący sposób może podnieść nam wartość wydatków inwestycyjnych - co najmniej do poziomu 40 milionów. To oczywiście nie jest tak, że ktoś nam daje dotację, bo chcemy. Musimy ją pozyskać.
W prognozach finansowych na 2026 pozytywne jest to, że zaplanowano dużo mniejszy deficyt (różnicę między wydatkami a dochodami) niż przed rokiem. Ten na 2025 rok wyliczono w uchwale budżetowej na ponad 9,5 mln zł (ostatecznie po korektach na koniec grudnia zmniejszył się jednak do 7 251 806 zł). W 2026 roku wyliczono go na nieco ponad 6,1 mln zł.
Miniony rok 2025 pod względem inwestycyjnym był jednak wyjątkowo udany i nawet po hipotetycznych korektach rok 2026 mu prawdopodobnie nie dorówna. Końcówka roku zamknęła się bowiem w tym dziale wydatków kwotą ponad 44,5 mln zł. To był rekord w historii powiatu. Porównując tę kwotę do uchwały budżetowej 2026, różnica wynosi prawie 16 mln zł - ale trzeba pamiętać, że bezpośrednie porównywanie tych kwot jest niemiarodajne, właśnie dlatego, że w trakcie roku budżet ulega zmianom. 2025 rok zamknął się po stronie wydatków kwotą 195 958 107 zł - prawie o 10 mln większą niż początkowo planowano.
Wysoki poziom wydatków i inwestycji od lat wiąże się z długami, bo dochody są zbyt niskie, by pokryć wszystkie potrzeby: powiat zaciąga pożyczki inwestycyjne i rokrocznie emituje obligacje na spłaty. Dług na koniec 2025 roku wyniósł 24 925 723 zł. Rok 2026 ma przynieść zmniejszenie tej kwoty do 21 157 193 zł na koniec grudnia. Spłaty zaplanowano - póki co - aż do roku 2034.
Wydatki pod lupą
Lwią część wydatków - podobnie jak w latach poprzednich - pochłonie oświata i wychowanie - 62 627 110 zł. Osobno wyliczona została edukacyjna opieka wychowawcza (Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna): 11 753 491 zł. Aż 31 154 024 zł szacuje się przeznaczyć na dział "pomoc społeczna" (w tym domy opieki społecznej) i dodatkowe 4 339 444 zł na "pozostałe zadania z zakresu polityki społecznej", takie jak działalność Powiatowego Urzędu Pracy, co w sumie daje przeszło 35,5 mln.
Kolejny dział "rodzina", w którym mieścić się będą koszty pieczy zastępczej i rodzinnego domu dziecka, który niebawem rozpocznie działalność w Strzelcach Opolskich, to 6 770 667 zł. Kosztowna jest też sama administracja - to aż 17 253 595 zł. Jak to wszystko podliczyć razem, to na pozostałe ważne działy nie zostaje już tak wiele. Na ochronę zdrowia powiat planuje wydać 3 042 792 zł, na bezpieczeństwo publiczne i ochronę przeciwpożarową - 8 375 234 zł, na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska - 1 015 838 zł, na kulturą i ochronę dziedzictwa narodowego - 1 770 683 zł. Działalność usługowa kosztować będzie 2 031 400 zł. Ale na transport i łączność - czyli to co praktycznie interesuje wszystkich mieszkańców powiatu - jest całkiem spora suma: 29 313 952 zł. Drogi to w tym roku priorytet w wydatkach. Drogowe inwestycje podliczono na 24 555 648 zł.
- Tu są największe potrzeby - mówił starosta.
Z dotacjami i w partnerstwie
Lista inwestycji drogowych jest długa, część z nich rozpisano na dwa lata i więcej. I tak, ponad 7,8 mln zł zaplanowano na budowę ścieżek rowerowych w ciągu dróg powiatowych na odcinkach Rozmierz - Rozmierka, Strzelce Opolskie - Rozmierka oraz na ul. 1 Maja i ulicy Zakładowej w Strzelcach Opolskich (inwestycja uzależniona od otrzymania dofinansowania). Za blisko 1,2 mln zł wykonana ma zostać (w cyklu dwuletnim) przebudowa ul. Strzeleckiej w Dziewkowicach - przy dofinansowaniu z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg oraz z udziałem finansowym spółki SWiK.
Kolejne duże zadanie to przebudowa i rozbudowa drogi między Jaryszowem a Ujazdem za ponad 2 mln zł. Tu też spora część wydatków ma zostać pokryta z tego samego funduszu, a także w kwocie prawie 0,5 mln zł przez gminę Ujazd. Prawie 3,6 mln zł ma kosztować natomiast przebudowa mostu w ciągu ulicy Chrobrego w Ujeździe (dotacja gminy - 356 tys. zł). Co więcej ujazdowski samorząd współfinansować będzie też budowę chodnika w Niezdrowicach na ul. Wiejskiej: zadanie szacuje się na 1,9 mln zł i tu też jest dotacja z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Dokłada się też gmina Izbicko: tu budowana będzie ścieżka rowerowa na odcinku Izbicko - Utrata za ponad 4 mln zł, w tym - przy planowanym wsparciu ze środków UE w ramach Aglomeracji Opolskiej.
Starosta podkreślał, że powiat sięga po dotacje, ale ograniczają go niskie dochody, a podatek od środków transportu nie trafia do powiatu tylko do gmin, dlatego tak ważne jest tu ich wsparcie na wkład własny. Gdyby część wpływów z tego podatku miały powiaty, nie musiałyby "prosić".
- Dlatego dostrzeganie potrzeb mieszkańców przez włodarzy gmin jest bardzo ważne: dzięki takiej współpracy oczekiwana inwestycja drogowa może nastąpić dwa czy trzy razy szybciej niż w normalnym trybie - argumentował Waldemar Gaida. - Wielki szacunek dla samorządów gminnych, które tę potrzebę postrzegają. I to nie jest finansowanie powiatu, tylko bezpieczeństwa, transportu, dostępu mieszkańców, no bo kto będzie w tych sołectwach po drogach i chodnikach się przemieszczał? Mieszkańcy tych gmin. W 2025 i 2026 roku mamy duże inwestycje w gminie Ujazd, właśnie dlatego, że ta gmina chce je robić wspólnie z powiatem. Ktoś może powiedzieć, że to dlatego, że Ujazd jest bogaty. Ale z innymi gminami - mniej bogatymi - też współpracujemy: z Jemielnicą, Leśnicą, Izbickiem, Kolonowskiem.
I tak właśnie np. w Kolonowskiem za kwotę 650 tys. zł na ulicy Arki Bożka budowany będzie chodnik (dokumentacja zrobiona wspólnie z gminą).
Lista potrzeb i możliwości
Ale w 2026 roku wykonywane będą nie tylko zadania współfinansowane przez gminy. Dotyczy to Strzelec Opolskich, które nie partycypują w zaplanowanej na 2026 przebudowie nawierzchni ul. Chrobrego, Jordanowskiej (550 tys. zł) i Powstańców Śląskich (200 tys. zł). Jak tłumaczył starosta, nawet jeśli nie udało się pozyskać partnera do zadania, są też "zobowiązania" wobec obywateli, które czekają na realizację od lat.
Powiat ma też nowy plan, by od tej pory rokrocznie odnawiać w technologii remontów bitumicznych 10 km dróg. To nowa metoda, którą już w 2025 wypróbowano z sukcesami na wielu trasach powiatu. Jak zachwalał starosta, metoda jest stosunkowo niedroga i ma gwarancję na 5 lat trwałości, a praktyka pokazuje, że to nawet dwa razy dłużej. W tej technologii mają być wykonywane drogi mniej uczęszczane o znaczeniu lokalnym, które de facto znaczenia powiatowego nie mają, ale gminy nie są chętne, by je przejmować. Niektóre nie były remontowane od kilkudziesięciu lat. Teraz doczekają naprawy. Starosta zadeklarował, że w najbliższym czasie ogłoszony będzie plan zadań na takie właśnie trasy. W tym roku planuje się, że na ten typ prac wydanych zostanie ok. 3-3,3 mln zł.
O ile priorytetem roku 2026 są drogi, nie dotyczy to chodników. Starosta poinformował, że decyzją zarządu powiatu - jako zarządcy dróg - zmienione zostają wytyczne współpracy w tym zakresie z gminami. Do tej pory zasada była taka, że proponowano samorządom gminnym partycypację 50:50 procent kosztów (w przypadku pozyskanych dotacji rządowych czy unijnych dotyczyło to wkładu własnego). Teraz oczekuje się, że gminy pokryją aż 70 procent. I pierwsze takie ustalenia już zapadły odnośnie gminy Kolonowskie.
- Tam, gdzie chcieli dać mniej, na razie nie robimy - mówił Waldemar Gaida. - Nie na wszystko nas stać.
Równocześnie starosta przeprosił mieszkańców Piotrówki, gdzie remont chodnika przy wsparciu finansowym gminy miał być realizowany w roku 2025 - to zadanie przeszło na rok 2026.
Wydatki majątkowe roku 2026 to oczywiście nie tylko drogi. Zaplanowano m.in. zakup i montaż klimatyzatorów z funkcją grzania do budynku starostwa (ponad 577 tys. zł) oraz termomodernizację starostwa wraz z wykorzystaniem paneli słonecznych (wartość inwestycji ponad 1,4 mln, ale wkład własny ponad 400 tys. zł), przy wsparciu z PFRON ma być przebudowana toaleta w DPS w Strzelcach Opolskich (ponad 68 tys. zł), w Powiatowym Centrum Kultury montowane będą regulatory mocy, które mają obniżyć koszty energii (32 tys. zł). Powiat dofinansuje też kilka zadań z zakresu ochrony zdrowia.
- Mimo niedużych wartości, dynamika rozwojowa powiatu zostanie utrzymana - podsumował starosta.
Czytaj wszystkie najważniejsze informacje z powiatu strzeleckiego. Kup aktualne e-wydanie "Strzelca Opolskiego"!
Komentarze