Dlaczego przedsiębiorcy rozważają założenie firmy za granicą?
Do założenia firmy za granicą mogą przekonywać niższe podatki, prostsze formalności lub dostęp do nowego rynku. Korzyści zależą jednak od kraju, formy prawnej i sposobu prowadzenia działalności. Przykładowo:
- Estonia – przyciąga cyfrową obsługą spraw firmowych. E-rezydencja ułatwia korzystanie z estońskich usług online i zdalne zarządzanie spółką, ale nie zmienia rezydencji podatkowej. Znana zasada odroczenia podatku od zatrzymanego zysku dotyczy spółek, a nie działalności osoby fizycznej;
- Irlandia – przy porównywaniu ofert warto uważać na często przywoływaną stawkę 12,5%. Jest to CIT od dochodów z działalności operacyjnej, a nie stawka podatku dla osoby samozatrudnionej;
- Czechy – uprawnione osoby samozatrudnione mogą korzystać z jednej miesięcznej płatności obejmującej podatek oraz składki społeczne i zdrowotne. Od lipca 2026 r. zaliczka w pierwszym progu tego systemu wynosi 9 162 Kč, czyli ok. 1650 zł.
Zanim porównasz same stawki, sprawdź, gdzie powstaną obowiązki podatkowe i ubezpieczeniowe. Zależności te wyjaśnia poradnik w serwisie Firmove.pl poświęcony tematowi „Firma za granicą działalność w Polsce”. Zagraniczna rejestracja nie gwarantuje bowiem, że wszystkie rozliczenia przeniosą się do wybranego kraju.
Od czego zależy, gdzie przedsiębiorca płaci podatek?
Rezydencja podatkowa określa, w którym kraju przedsiębiorca podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia. Zgodnie z ustawą o PIT polskim rezydentem jest osoba, która ma w Polsce ośrodek interesów (osobistych lub gospodarczych) albo przebywa tu dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Zasady te stosuje się z uwzględnieniem międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Przy ustalaniu lokalizacji ośrodka interesów życiowych bierze się pod uwagę m.in. miejsce zamieszkania rodziny, prowadzenia głównej działalności gospodarczej oraz powiązania majątkowe. Samo posiadanie nieruchomości nie przesądza o wyniku tej oceny. Jeśli dwa państwa uznają Cię za swojego rezydenta, konflikt ten rozstrzygają reguły kolizyjne zawarte we właściwej umowie podatkowej.
Rejestracja działalności gospodarczej np. w Ostrawie nie oznacza więc automatycznej zmiany rezydencji podatkowej ani przeniesienia wszystkich rozliczeń do Czech. Dochody polskiego rezydenta z zagranicznej działalności rozlicza się z uwzględnieniem zasad właściwych dla danego kraju i rodzaju dochodu. W przypadku spółki kapitałowej odrębnie ocenia się jej rezydencję podatkową – kluczowe znaczenie ma m.in. miejsce jej siedziby lub sprawowania zarządu..
Dla kogo firma za granicą może być dobrym rozwiązaniem?
Założenie firmy za granicą warto rozważyć, gdy planujesz przeprowadzkę, rzeczywiste przeniesienie działalności lub wejście na lokalny rynek. Może to dotyczyć m.in. osób świadczących usługi w branży IT czy prowadzących biznes e-commerce. Sama branża nie przesądza jednak o korzyściach – trzeba porównać podatki, składki na ubezpieczenie i koszty obsługi księgowej oraz prawnej. Jeśli nadal pracujesz z terytorium Polski, zagraniczna rejestracja może zwiększyć obowiązki formalne bez oczekiwanych oszczędności podatkowych.
Polska jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) również może obsługiwać zagranicznych klientów. Przy usługach dla podatników z innych państw UE, objętych ogólną zasadą z art. 28b ustawy o VAT, podatek zasadniczo rozlicza nabywca (w ramach mechanizmu odwrotnego obciążenia). Polski usługodawca powinien przed pierwszą taką transakcją zarejestrować się jako podatnik VAT-UE. Niektóre usługi, np. związane z nieruchomościami, podlegają odrębnym zasadom ustalania miejsca świadczenia
Jak rozlicza się dochód z firmy prowadzonej za granicą?
Sama rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej za granicą nie przenosi tam obowiązku rozliczania podatku do tego kraju. Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym i pracujesz z Polski, zagraniczny adres firmy nie wyłącza opodatkowania Twojego dochodu w Polsce.
Przy działalności wykonywanej w dwóch krajach trzeba sprawdzić właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Znaczenie ma m.in. to, czy za granicą powstał tzw. zakład, czyli np. stała placówka, przez którą prowadzona jest działalność. Dochód przypisany takiemu zakładowi może podlegać opodatkowaniu również w państwie jego źródła. Sposób jego dalszego rozliczenia w Polsce oraz obowiązek dołączenia załącznika PIT/ZG zależą m.in. od wybranej formy opodatkowania w kraju i metody unikania podwójnego opodatkowania przewidzianej w danej umowie.
Czy firma za granicą pozwala uniknąć składek ZUS?
Sama rejestracja firmy za granicą nie wystarczy, by uniknąć polskich składek ZUS. W Unii Europejskiej znaczenie ma przede wszystkim to, w jakim państwie faktycznie e wykonujesz pracę. Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą wyłącznie w Polsce, zawsze podlegasz polskim ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym.
Przy działalności w kilku państwach podlegasz ubezpieczeniom w kraju zamieszkania, jeśli wykonujesz tam co najmniej 25% działalności. Ocenia się m.in. czas pracy, obrót, dochód i liczbę świadczonych usług – ten 25-procentowy próg służy do oceny, czy działalność w kraju zamieszkania ma charakter marginalny. . Jeśli nie wykonujesz znacznej części działalności w kraju zamieszkania, znaczenie ma państwo, w którym znajduje się siedziba lub miejsce wykonywania działalności Twojej firmy (centrum interesów działalności).. Odrębne zasady dotyczą łączenia własnej firmy z pracą na etacie w innym państwie.
