Grzegorz Gasz
W Strzelcach Opolskich, tak jak w dużej części samorządów w Polsce, herb został przyjęty w latach 90., gdy w państwie odradzały się samorządy terytorialne. Władze lokalne z entuzjazmem chciały mieć swoje symbole, często zapominając jednak o tym, iż wszystko, co znajduje się na tarczy herbowej, ma określone znaczenie i nie bierze się znikąd. Ich autorzy rzadko kiedy sięgali po opinie specjalistów – heraldyków. Sama krajowa heraldyka nie była zresztą wtedy również dobrze uregulowana formalnie. Nie było, np. obowiązku opiniowania herbów. Nie było odpowiednich regulacji prawnych w tym zakresie.
To obecnie się zmieniło i zostało znacznie ściślej skodyfikowane.
Jak strzelecki herb ma się do nowych przepisów?
– Herb Strzelec Opolskich jest zasadniczo poprawny, jeśli chodzi o stronę merytoryczną, czyli to, co zawiera w sobie: przedstawienie połowy orła książąt opolskich i gałązki winnej. To przedstawienie pochodzi z dawnych pieczęci miejskich – mówi heraldyk Kamil Wójcikowski.
Sytuacja nie wygląda jednak już tak dobrze, jeśli spojrzymy na szczegóły.
– Można mieć pewne uwagi. Aktualny herb ma niezalecany kształt tarczy herbowej. Drugim takim problemem plastycznym jest wykorzystanie barw, które nie znajdują się w kanonie barw heraldycznych. Jest to barwa fioletowa i dwa odcienie zieleni. Od herbu wymaga się też, by był zaopatrzony w czarne linie konturowe.
Zastrzeżenia można też mieć do stylizacji poszczególnych elementów. Problem polega na tym, że orzeł w obecnym herbie ma stylizację gotycką, a gałązka, która jest po drugiej stronie, jednoznacznie kojarzona jest z gałązką winorośli dopiero od XVII wieku. Mamy więc eklektyczne pomieszanie stylów. Ponadto na najstarszych pieczęciach brak jest linii podziału między dwoma godłami. Ta innowacja pojawiła się dopiero w XIX wieku – tłumaczy ekspert.
Zadaniem heraldyka było więc stworzenie nowej propozycji herbu. Ta została przedstawiona radnym 16 września. Jedną z najważniejszych różnic, jaką widzimy już na samym początku, jest to, że tarcza straciła podział. Orzeł otrzymał inny kształt, inaczej wygląda też winorośl, która stała się jednokolorowa.
– Winorośl pojawia się w pełnej krasie dopiero od XVII wieku. Więc moja propozycja jest taka, by wzorować herb gminy Strzelce Opolskie na siedemnastowiecznej pieczęci miejskiej. Orzeł jest renesansowy, w odróżnieniu od gotyckiego, ma więc lotki rozłożone w wachlarz i bardziej rozbudowany ogon – tłumaczy motyw jego autor, dodając: – Na najstarszych źródłach nie ma żadnej linii podziału. Nie ma więc podstaw, by barwić jedną część na niebiesko, drugą na żółto i to jest konsekwentnie utrzymywane na wszystkich pieczęciach Strzelec Opolskich od XIV wieku do dwudziestolecia międzywojennego.
Projekt herbu musi zaakceptować Komisja Heraldyczna, muszą go też zaakceptować radni. Do tego jednak jeszcze daleka droga. Jak wskazuje Kamil Wójcikowski, komisja bowiem może mieć uwagi do projektu, tak samo jak radni. Proces uzgadniania może więc zająć nawet kilkanaście miesięcy.
Czytaj wszystkie najważniejsze informacje z powiatu strzeleckiego. Kup aktualne e-wydanie "Strzelca Opolskiego".
Komentarze