Podróżujesz za granicę? Zabierz ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego

W Opolskim Oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia wydaje się rocznie około 60 000 kart EKUZ. Tylko w okresie między majem a sierpniem 2025 (czyli w okresie największego zainteresowania kartami) wydano tych kart blisko 28 000. Warto więc wyrobić kartę już teraz, nie czekając na ostatni moment.

Czym jest EKUZ

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego może zostać wydana wyłącznie oso­bom zgłoszonym do ubezpieczenia zdrowotnego lub osobom, które mają prawo do świadczeń zdro­wotnych finansowanych ze środków publicznych zgodnie z przepisami krajowymi. Jest ważna z dowodem tożsamości.

Karta EKUZ potwierdza, że masz prawo do leczenia w czasie wyjazdów turystycznych lub zawodowych do:

• krajów Unii Europejskiej,
• Islandii,
• Liechtensteinu,
• Norwegii,
•  Szwajcarii,
• Wielkiej Brytanii.

Karta jest również ważna na terytoriach zamorskich:

• francuskich: Gwadelupa, Martynika, Reunion, St Pierre-et-Miquelon i Gujana Francuska,
•  portugalskich: Azory i Madera,
• hiszpańskich: Majorka i Wyspy Kanaryjskie.

Nie obowiązuje natomiast na Wyspach Normandzkich i wyspie Man – w Monaco, San Marino i Watykanie.

Za EKUZ nic nie płacisz. Otrzymasz ją, jeśli obejmuje Cię ubezpieczenie zdrowotne w Polsce.

EKUZ dla osób niewidomych i niedowidzących jest oznakowana naklejką z tekstem w alfabecie Braille’a.

EKUZ uprawnia do wszystkich świadczeń zdrowotnych za granicą, które będą niezbędne w Twoim stanie zdrowia do końca pobytu w danym kraju. Nie refunduje jednak leczenia planowanego.

Zasady korzystania z EKUZ

Prawo do leczenia przysługuje Ci na tych samych zasadach, na jakich korzystają z niego obywatele kraju, do którego się udajesz. Jeśli w danym państwie jest np. obowiązek opłacenia części kosztów za wizytę u lekarza, to i Ty za nią zapłacisz. Np. we Francji zapłacisz procent honorarium lekarza, w Austrii – koszt wezwania karetki, w Niemczech – 10 euro za dzień pobytu w szpitalu.

Najczęściej rozliczanie leczenia odbywa się między instytucjami (NFZ i jego odpowiednikiem w danym kraju). Może być też tak, że – chociaż masz ze sobą EKUZ – musisz najpierw zapłacić za leczenie i dopiero po powrocie do Polski składasz wniosek o refundację.

Podobnie jak w Polsce, za granicą nie wszyscy lekarze mają umowy z ubezpieczalnią. Dlatego zanim skorzystasz z usług lekarza, sprawdź, czy jesteś u takiego, który honoruje kartę EKUZ.

Z tą kartą nie licz na bezpłatną operację plastyczną ani planowany zabieg korekty zaćmy. Jeśli nagle rozboli Cię ząb, dentysta Ci pomoże, ale wyłącznie w zakresie, który obowiązuje w danym kraju (np. dostaniesz tańsze wypełnienie). Jeśli złamiesz nogę, dostaniesz udaru, silnie się zatrujesz lub dostaniesz zawału, to EKUZ obejmie koszty Twojego leczenia.

EKUZ nie pokrywa kosztów powrotu do kraju w związku z nagłym zachorowaniem. Czasami jednak leczenie w ramach EKUZ będzie musiało być długie i kosztowne. Jeśli w tym przypadku okaże się, że transport do Polski będzie tańszy, możesz złożyć wniosek o pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju.

W wielu krajach EKUZ, np. w Austrii, EKUZ nie obejmuje pomocy, której udzielają ratownicy górscy po wypadkach narciarskich. Jest to uznawane za świadczenie prywatne. Musisz wtedy zapłacić za to, że ratownicy zwiozą cię ze stoku i opatrzą.

EKUZ dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego. Na wypadek śmierci albo utraty bagażu ubezpiecz się komercyjnie. EKUZ nie obejmuje takich okoliczności.

EKUZ nie jest kartą dla całej rodziny. Każdy jej członek otrzymuje swoją kartę, także dziecko. EKUZ jest ważna z dowodem tożsamości dziecka lub rodzica.

Wniosek o EKUZ możesz złożyć:

• Osobiście w oddziale NFZ, wysłać e-mailem lub pocztą tradycyjną. Pobierz wniosek w oddziale NFZ, uprawnionej delegaturze lub z dołu strony. Wydrukuj, wypełnij i podpisz wniosek. Złóż wypełniony i podpisany wniosek w oddziale NFZ lub uprawnionej delegaturze lub prześlij na jej adres. Gdy wyjeżdżasz w związku z pracą – wyślij e-mailem podpisany wniosek na adres [email protected]. Uwaga! Jeśli wniosek wysyłasz e-mailem, to musisz podpisać go odpisem elektronicznym.
• Przez Internetowe Konto Pacjenta. Zaloguj się na IKP i wejdź w zakładkę „Moje konto”. Poniżej informacji o Twoim ubezpieczeniu zdrowotnym znajdziesz informację o karcie EKUZ. Kliknij w „Złóż wniosek”. Stan EKUZ możesz zobaczyć na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) w zakładce „Moje konto”. Sprawdzisz tam, do kiedy jest ważna, i sprawdzisz, na jakim etapie procedowania jest Twój wniosek. Znajdziesz też link „Śledź przesyłkę”, by sprawdzić, gdzie znajduje się Twoja karta od momentu wysłania jej przez NFZ. Jesteś uczniem, studentem lub doktorantem i masz ponad 18 lat? Do wniosku o EKUZ dołącz kopię legitymacji lub zaświadczenie o kontynuowaniu nauki.
• W aplikacji mojeIKP. Zaloguj się do aplikacji i wejdź w kategorię „e-zdrowie”. Wybierz „Ubezpieczenie zdrowotne za granicą” „Wniosek o EKUZ”. Wypełnij wniosek, wskazując swój status jako osoby ubezpieczonej. Załącz zdjęcie oraz inne skany potrzebnych dokumentów, które poświadczają Twoją sytuację prawną (np. skan legitymacji studenta). Możesz załączyć pliki wielkości do 3,5 MB, jeśli więc masz kilka plików, spakuj je np. w zip lub innym podobnym programie. System będzie Ci podpowiadał, jakie dokumenty są potrzebne. Masz możliwość załączenia pliku lub zdjęcia z galerii. Podaj adres wysyłki EKUZ. Potwierdź oświadczenia, że znasz warunki korzystania z EKUZ. Podpisz profilem zaufanym i przekaż wniosek.

W aplikacji zobaczysz też stan wniosku (w realizacji, zaakceptowany, odrzucony) oraz znajdziesz link „Śledź przesyłkę”, by sprawdzić, gdzie po wysyłce przez NFZ znajduje się Twoja karta. Informację o tym, jaki jest prawdopodobny termin otrzymania karty, będziesz widzieć na górze ekranu, jeszcze podczas wypełniania wniosku.

Rozpatrywanie wniosków

Wnioski o wydanie EKUZ rozpatrywane są przez oddziały wojewódzkie oraz przez wybrane delegatury NFZ. EKUZ dostaniesz od ręki w przypadku składania wniosku osobiście. W innym przypadku trwa to do 5 dni, ale od czerwca do września oddział wojewódzki może wydłużyć okres rozpatrzenia wniosku do kilkunastu dni.

Jeśli składasz wniosek przez Internetowe Konto Pacjenta lub mojeIKP, otrzymasz informację o wygenerowaniu karty lub o negatywnej weryfikacji wniosku i jego odrzuceniu wraz z podaniem przyczyn takiej decyzji.

Jeśli wniosek składasz za pośrednictwem IKP lub ePUAP, możesz sprawdzić online jego status.

Odbierz EKUZ osobiście lub przez pełnomocnika, którego do tego upoważnisz (wzór upoważnienia do pobrania na stronie NFZ). Zrobisz to w oddziale lub delegaturze NFZ, w których składasz lub do których wysyłasz wniosek. Dostaniesz EKUZ pocztą – jeśli zaznaczysz taką opcję we wniosku o kartę lub jeśli wniosek prześlesz za pomocą ePUAP.

Jak długo ważna jest EKUZ?

• 20 lat – karta wydana dla osób, które pobierają świadczenie emerytalne i osiągnęły wiek emerytalny – 60 lat kobiety i 65 lat mężczyźni; do 18. roku życia karta wydana dla osób, które są zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny, mają własny tytuł do ubezpieczenia lub pobierają rentę.
• 5 lat – karta wydana dla osób, które pobierają świadczenia emerytalne i nie osiągnęły wieku emerytalnego – 60 lat kobiety i 65 lat mężczyźni; nie mają skończonych 18 lat i ubezpieczenia, ale mają obywatelstwo polskie.
• 3 lata – karta wydana dla osób ubezpieczonych, które są zatrudnione; prowadzą pozarolniczą i rolniczą działalność gospodarczą; pobierają zasiłek / świadczenie przedemerytalne.
• 18 miesięcy – karta wydana dla osób ubezpieczonych, które pobierają rentę i mają więcej niż 18 lat; są zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny w wieku powyżej 18 lat; są studentami, uczniami, doktorantami; są uczniami, mają więcej niż 18 lat i własny tytuł do ubezpieczenia. 
•  6 miesięcy – karta wydana dla nieubezpieczonych kobiet w okresie ciąży i porodu, które mają obywatelstwo polskie i mieszkają na terytorium RP; nieubezpieczonych kobiet w okresie ciąży i porodu, które mają status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo zezwolenie na pobyt czasowy oraz mieszkają na terytorium RP; dzieci, które uzyskały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo zezwolenie na pobyt czasowy i mieszkają na terytorium RP; osób zatrudnionych na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług; osób wykonujących pracę nakładczą.
• 2 miesiące – karta wydana dla bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy; niewymienionych wcześniej osób ubezpieczonych.
• 90 dni – karta wydana dla osób, które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej i są uprawnione na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
• 42 dni – karta wydana dla kobiet w okresie połogu, które mają obywatelstwo polskie i mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przed wyjazdem sprawdź, czy Twoja karta jest nadal ważna.

Kiedy tracisz prawo do EKUZ?

Nie możesz posłużyć się EKUZ lub Certyfikatem EKUZ, jeśli w trakcie ich ważności utracisz prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ.

Nastąpi to na przykład, gdy: zakończysz pracę; otrzymasz urlop bezpłatny; zawiesisz lub zakończysz działalność gospodarczą; stracisz status osoby bezrobotnej; stracisz prawo do emerytury lub renty albo zostanie ono zawieszone; stracisz status rolnika; stracisz prawo do świadczenia społecznego innego niż zasiłek dla osób bezrobotnych, emerytura lub renta – np. do zasiłku stałego z pomocy społecznej, zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego czy świadczenia pielęgnacyjnego; rozwiążesz umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z NFZ.

W takich przypadkach Twoje prawo do posługiwania się EKUZ lub Certyfikatem wygasa po 30 dniach. Dotyczy to również osób, które zgłosiłeś do ubezpieczenia zdrowotnego jako członków rodziny.

Skontaktuj się ze swoim oddziałem wojewódzkim NFZ, jeśli uzyskałeś EKUZ lub Certyfikat, a rozpocząłeś pracę w innym państwie, rozpocząłeś działalność gospodarczą w innym państwie, uzyskałeś emeryturę lub rentę z innego państwa. W podobnych przypadkach NFZ ustali, gdzie powinny być płacone składki i kto powinien finansować koszty Twojego leczenia. Możesz być objęty ubezpieczeniem tylko w jednym państwie UE lub EFTA.

Czytaj wszystkie najważniejsze informacje z powiatu strzeleckiego. Kup aktualne e-wydanie "Strzelca Opolskiego"!