Koniec z ukrytym etatem na B2B? Jak działa nowa decyzja administracyjna PIP

Kiedy B2B staje się etatem w świetle nowych przepisów?

Nowa ustawa daje inspektorom PIP uprawnienie do wydania decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy do obecnie funkcjonującej umowy cywilnoprawnej. Dzieje się tak, jeśli inspektor stwierdzi, że taka umowa jest wykonywana faktycznie w warunkach określonych w art. 22 § 1 Kodeksu pracy. 

W wypadku umowy B2B następujące elementy mogą świadczyć o tym, że umowa jest wykonywana w warunkach umowy o pracę:

• zamiast swobody miejsca świadczenia usług, istnieje wymóg stałej obecności w lokalu usługobiorcy;
• usługodawca pracuje w sztywnych godzinach pracy;
• usługodawca rozliczany jest za godziny pracy, zamiast za jej efekt;
• odpowiedzialność za rezultat pracy ponosi usługobiorca, zamiast usługodawcy;
• w samej umowie użyte są charakterystyczne dla etatu sformułowania, jak: urlop, zwolnienie chorobowe czy przełożony;
• kontraktor objęty jest bonusami pracowniczymi, z których korzystają pracownicy etatowi (np. ubezpieczenia grupowe);
• kontraktor pracuje na wyłączność z jednym podmiotem.   

Jak wygląda procedura – polecenie naprawcze vs decyzja?

Nie jest tak, że inspektor pojawi się w Twojej firmie, po czym natychmiast wyda decyzje, jeśli zauważy nieścisłości w umowie B2B. W pierwszej kolejności inspektor, który stwierdzi istnienie stosunku pracy, wyda polecenie usunięcia naruszenia, które umożliwi stronom dobrowolne przekształcenie umowy w określonym terminie. Wykonanie takiego polecenia nie będzie miało dalszych skutków w postaci wydania decyzji administracyjnej dotyczącej reklasyfikacji umowy. 

Podjęcie działań naprawczych przez pracodawcę na polecenie rzeczywiście uchroni go przed wydaniem decyzji nakazującej zmianę umowy. Z drugiej strony podjęcie natychmiastowo takich działań naprawczych będzie mogło być potraktowane, w pewnym sensie, jako przyznanie się do winy do zawarcia wcześniej fikcyjnej umowy B2B. Taka sytuacja grozi roszczeniami ZUS oraz KAS za okres wsteczny. Odmówienie wykonania działań naprawczych zgodnie z poleceniem inspektora doprowadzi do wydania przez niego decyzji, ale wtedy pracodawcy przysługuje możliwość odwołania i przedstawienia swoich argumentów w sporze sądowym. Zatem pracodawca powinien poprzedzić swój wybór gruntowną analizą.

Domniemania PIP – dlaczego brak dowodów działa na niekorzyść firmy?

Poszczególne domniemania odnośnie elementów umowy o pracę wynikają wprost z nowych przepisów, które art. 1 pkt. 19 wprowadzają zmiany w art. 34 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Dodany ust. 2e mówi, że jeżeli materiał dowodowy nie będzie pozwalał na precyzyjne ustalenie stosunku pracy, to ustawa stosuje domniemanie na korzyść osoby wykonującej pracę. 

Co to oznacza? Jeśli niemożliwe jest ustalenie:

• rodzaju umowy, to umowę domniemywa się na czas nieokreślony;
• miejsca pracy, to domniemywa się, że jest to siedziba pracodawcy;
• wymiaru czasu pracy, to domniemywa się, że jest to pełny wymiar etatu;
• wynagrodzenie, to domniemywa się, że jest to minimalne wynagrodzenie za pracę etatową.

Domniemanie zawsze będzie działać na korzyść pracownika. Tak samo brak pisemnej umowy czy załączników do umowy B2B będzie obciążać pracodawcę. Ma to służyć ochronie pracownika przed wyciągnięciem wobec niego konsekwencji, jak wypowiedzenie umowy, zapewnienie pełnego oskładkowania w wypadku stwierdzenia stosunku pracy w decyzji inspektora.

Jak zabezpieczyć kluczowe kontrakty B2B przed kontrolą?

W pierwszej kolejności pamiętaj, że żaden pracodawca nie powinien wpadać w panikę w związku ze zbliżającym się terminem 8 lipca, jednak nie zapominaj, że najlepszą obroną będzie aktywne działanie. Co zatem warto zrobić i o czym pamiętać?

1. Na początek pamiętaj o art. 16 nowej ustawy – daje on możliwość każdemu pracodawcy, który zawarł z osobą wykonującą pracę umowę cywilnoprawną lub na rzecz którego osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem, mimo że stosunek ten spełnia wszystkie cechy stosunku pracy, o których mowa w art. 22 § 1 możliwość w ciągu 12 miesięcy dobrowolnego dostosowania błędnie zawartych umów do nowego prawa bez żadnych konsekwencji prawnych.
2. Rozważ pomoc i zdecyduj się na audyt prawny lub dokonaj sam przeglądu wszystkich umów cywilnoprawnych i B2B.
3. Dokonaj przeglądu dokumentacji elektronicznej, która mogłaby świadczyć o podporządkowaniu pracowniczym w umowach B2B.
4. Wreszcie zidentyfikuj i przeanalizuj przypadki szczególnego ryzyka, które mogą świadczyć o istnieniu stosunku pracy (np. wykonawca pracuje wyłącznie dla jednego podmiotu, konieczność fizycznej obecności w miejscu wskazanym przez pracodawcę, korzystanie przez wykonawcę jedynie ze sprzętu i narzędzi zlecającego, trwanie umowy bez przerwy przez okres kilku lat czy uczestniczenie wykonawców w zebraniach i szkoleniach na równi z pracownikami etatowymi.

Źródło: https://paluckiszkutnik.pl/czy-inspektor-pracy-moze-przeksztalcic-umowe-zlecenie-na-umowe-o-prace/